İNŞAAT MÜHENDİSLERİNDEN HATAY’DA SERT ÇAĞRI: “TALEBİMİZ GELECEĞİMİZ!”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası’nın “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında 81 ilde eş zamanlı gerçekleştirdiği basın açıklamasında mühendisler; kamuda liyakat, insanca yaşamaya yetecek ücret, güvenceli çalışma koşulları ve güvenli yapılar için yetkililere seslendi. Hatay’da Uğur Mumcu Alanı’nda bir araya gelen mühendisler, “Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır” mesajı verdi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), mühendislik mesleğinin giderek ağırlaşan ekonomik ve mesleki sorunlarına dikkat çekmek, mühendislik hizmetlerinin kamusal niteliğini ve toplumun güvenli yaşam hakkını savunmak amacıyla 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirdi.
Hatay’daki açıklamanın adresi Uğur Mumcu Alanı oldu. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Hatay Şubesi Yönetim Kurulu adına Şube Başkanı Nebil İstanbullu tarafından okunan ortak açıklamada, mühendislerin yaşadığı ekonomik kayıplar, güvencesiz çalışma koşulları, kamuda liyakat sorunu, yapı denetim sistemindeki aksaklıklar ve deprem gerçeği kapsamlı şekilde gündeme taşındı.
“Çağrımızdır, bu sese kulak verin! Talebimiz geleceğimiz!” sloganıyla gerçekleştirilen açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca bir imza veya evrak prosedüründen ibaret olmadığı vurgulanarak, mühendislik bilgisinin doğrudan insan yaşamının güvenliğiyle ilgili olduğu ifade edildi.
“MÜHENDİSLİK BİR FORMALİTE DEĞİL, İNSAN YAŞAMININ GÜVENCESİDİR”
Ortak açıklamada, inşaat mühendislerinin ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden, bilimsel bilgiyi toplum yararına kullanan önemli bir meslek grubunu oluşturduğu belirtildi.
Yıllardır uygulanan politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak bir maliyet kalemine indirgediğine dikkat çekilen açıklamada, bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiği, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği ifade edildi.
Açıklamada, “Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir!” denildi.
KAMUDA LİYAKAT, ÖZEL SEKTÖRDE GÜVENCELİ ÇALIŞMA TALEBİ
İnşaat mühendislerinin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve mesleki sorunların giderek ağırlaştığı belirtilen açıklamada, kamuda görev yapan mühendislerin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakıldığına dikkat çekildi.
Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklarda yaşanan kayıpların giderilmesi istenirken, kamuda mühendis istihdamının artırılması, taşeronlaşmaya son verilmesi ve işe alım ile atamalarda liyakat ilkesinin esas alınması gerektiği vurgulandı.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunlarıyla karşı karşıya olduğu ifade edildi.
Mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesinin sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara yol açtığı belirtilerek, mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesi talep edildi.
GENÇ VE EMEKLİ MÜHENDİSLERİN SORUNLARI GÜNDEMDE
Açıklamada, mühendislik fakültelerinden mezun olan gençlerin istihdam olanaklarının yetersizliği nedeniyle işsizlik ve gelecek kaygısı yaşadığına dikkat çekildi.
Genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanması, mesleğe yeni başlayanlara eğitim ve deneyim olanaklarının sağlanması istendi.
Yıllarını ülkenin kalkınmasına ve altyapısına adamış emekli mühendislerin de yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaştığı belirtilerek, emekli mühendislerin aylıklarının insan onuruna yaraşır bir seviyeye yükseltilmesi çağrısı yapıldı.
Kadın mühendislerin istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede karşılaştıkları ayrımcılığın ortadan kaldırılması; mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşullarının oluşturulması da talepler arasında yer aldı.
DEPREM GERÇEĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ: “YIKIM KADER DEĞİLDİR!”
Basın açıklamasının en önemli başlıklarından birini Türkiye’nin deprem gerçeği ve yapı güvenliği oluşturdu.
Türkiye’nin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterine sahip olmadığına dikkat çekilen açıklamada, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü ifade edildi.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projelerine aykırı yapılara gerekli teknik güvenlik incelemeleri yapılmadan hukuki statü kazandırılmasının ciddi riskler oluşturduğu belirtildi.
İMO, ülke genelindeki yapı stokunun envanterinin derhâl çıkarılmasını, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesini ve güçlendirme ile kentsel dönüşüm çalışmalarının rant yerine can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmesini istedi.
Yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanım ömürleri boyunca da düzenli olarak denetlenmesini sağlayacak periyodik kontrol sisteminin oluşturulması gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir! Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle ve etkin, bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür. Güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır” ifadelerine yer verildi.
ŞANTİYE ŞEFLİĞİ VE YAPI DENETİMİNDE YENİ DÜZENLEME İSTENDİ
İnşaat mühendislerinin talepleri arasında şantiye şefliği ve yapı denetim sisteminin yeniden düzenlenmesi de önemli yer tuttu.
Şantiye şefliğinin, yapı üretiminin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olduğu belirtilerek, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirme uygulamasına son verilmesi ve her şantiyede tam zamanlı bir şantiye şefi bulunması istendi.
Şantiye şeflerinin ücret, sözleşme, mesleki bağımsızlık ve hukuki güvencelerinin sağlanması gerektiği ifade edildi.
Yapı denetim sisteminin maliyet baskısından kurtarılarak kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıya kavuşturulması gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, yapı denetim kuruluşları ile laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız olması talep edildi.
Denetim görevini yerine getiren mühendislerin baskı, tehdit ve şiddete karşı etkin hukuki koruma altına alınması gerektiği de vurgulandı.
DEPREM DAVALARINDA BİLİMSEL VE ADİL YARGILAMA ÇAĞRISI
Açıklamada, özellikle deprem yargılamalarında mühendislerin sorumluluklarının belirlenmesinde yaşanan sorunlara da dikkat çekildi.
İmar afları, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi ile denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeden mühendislerin üzerine yüklenmesinin adil olmadığı ifade edildi.
Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumluluklarının fiilî görevleri, yetkileri, kusurları ve nedensellik ilişkisi esas alınarak açık biçimde tanımlanması istendi.
Deprem davalarında bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sisteminin oluşturulması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması çağrısı yapıldı.
“TALEPLERİMİZ YALNIZCA MESLEKİ DEĞİL, KAMU YARARININ GEREĞİDİR”
İMO, mühendislik hizmetlerinin niteliğinin artırılması için Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılmasını, meslek odalarının eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkilerinin güvence altına alınmasını da talep etti.
Mühendislik eğitiminin bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin gerçek ihtiyaçları doğrultusunda düzenlenmesi gerektiği belirtildi.
Açıklamada, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki yeterlilik, kalite ve emeğin esas alınması, proje müelliflerinin haklarının korunması ve mühendislik hizmetlerinin gerçek değerinin karşılanması gerektiği de ifade edildi.
TBMM VE İLGİLİ BAKANLIKLARA ÇAĞRI
Basın açıklamasının sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisine, ilgili bakanlıklara ve tüm kamu kurumlarına seslenen İMO, mühendislerin sorunlarının artık yalnızca tespit edilmesini değil, somut adımlar atılarak çözüme kavuşturulmasını istedi.
Mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin yalnızca meslek mensuplarının geleceğini değil, toplumun tamamının yaşam güvenliğini tehdit ettiği belirtilerek şu mesaj verildi:
“Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır! Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır!”
Açıklama, “Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız!” mesajlarıyla sona erdi.
81 ilde eş zamanlı gerçekleştirilen eylemde inşaat mühendisleri, taleplerinin karşılanması ve mesleki haklarının korunması için ortak mücadeleyi sürdüreceklerini vurgulayarak, “Talebimiz Geleceğimiz! Yaşasın örgütlü mücadelemiz!” ifadelerini kullandı.
Haber / Fotoğraf: Levent AŞKAR
