DOĞU AKDENİZ PLASTİK ATIK ÇÖPLÜĞÜ DEĞİLDİR!
Ekoloji ve sivil toplum örgütlerinden ortak çağrı: Plastik atık ithalatı yasaklansın
Doğu Akdeniz’de faaliyet gösteren çevre ve ekoloji örgütleri ile çok sayıda sivil toplum kuruluşu, Türkiye’ye plastik atık ithalatının durdurulması çağrısında bulundu. Ortak açıklamada, özellikle Mersin, Adana ve Hatay kıyılarının plastik atıkların oluşturduğu ekolojik baskı altında olduğu belirtilerek, “Türkiye başka ülkelerin plastik atık çöplüğü olmamalıdır” denildi.
Avrupa ülkeleri başta olmak üzere farklı ülkelerden Türkiye’ye getirilen plastik atıkların önemli bölümünün geri dönüşüm amacıyla ülkeye sokulduğuna dikkat çekilen açıklamada, atıkların ayrıştırılması, depolanması ve işlenmesi sırasında çevreye yayılan plastiklerin ve geri dönüştürülemeyen atıkların ciddi çevresel risk oluşturduğu ifade edildi.
“Plastik atık yalnızca bir atık sorunu değildir”
Plastik kirliliğinin yalnızca atık yönetimi kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğine vurgu yapılan açıklamada, plastiklerin parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastik ve nanoplastiklerin toprağa, yeraltı ve yüzey sularına, deniz ekosistemlerine ve canlılara ulaşabildiği belirtildi.
Doğu Akdeniz’in hâlihazırda yoğun sanayi, liman, petrokimya, tarım ve kentleşme baskısı altında bulunduğu kaydedilen açıklamada, bölgenin yeni bir plastik atık yükünü taşımasının kabul edilemez olduğu ifade edildi.
“Mersin, Adana ve Hatay plastik atıklara kurban edilemez”
Mersin, Adana ve Hatay başta olmak üzere Doğu Akdeniz’in denizlerinin, kıyılarının, tarım alanlarının ve yaşam alanlarının korunması gerektiği belirtilen açıklamada, sorunun yalnızca denetimlerin artırılmasıyla çözülemeyeceği savunuldu.
Çevre örgütleri ve sivil toplum kuruluşları, çözümün plastik atık ithalatının yasaklanmasından geçtiğini belirterek, “Sorunun kaynağını ortadan kaldıracak plastik atık ithalatının yasaklanmasını talep ediyoruz” çağrısında bulundu.
KAMU KURUMLARINA 9 MADDELİK ÇAĞRI
Ortak açıklamada başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler ve yetkili mercilere yönelik dokuz maddelik talep listesi açıklandı.
Plastik atık ithalatı yasaklansın
Çevre ve insan sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu belirtilen plastik atıkların Türkiye’ye girişinin sonlandırılması istendi.
Doğu Akdeniz plastik atık deposu olmaktan çıkarılsın
Mersin, Adana ve Hatay başta olmak üzere bölgede faaliyet gösteren plastik atık işleme ve depolama tesislerinin, ekolojik etkileri ve bölgenin taşıma kapasitesi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi talep edildi.
Kaçak ve uygunsuz faaliyetler önlensin
Plastik atıkların doğaya bırakılması, açık alanlarda depolanması ve mevzuata aykırı biçimde işlenmesinin etkin biçimde denetlenmesi gerektiği vurgulandı.
Mikroplastik ve nanoplastik izleme programı başlatılsın
Doğu Akdeniz’de toprak, su ve denizlerde düzenli mikroplastik ve nanoplastik ölçümleri yapılması, elde edilen sonuçların ise kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılması istendi.
Plastiklerin yakılması ve kontrolsüz bertarafı engellensin
Plastiklerin yakılması sonucunda ortaya çıkabilecek hava kirleticileri ve toksik bileşiklere karşı etkin denetim yapılması çağrısında bulunuldu.
Tarım alanları korunsun
Plastik kaynaklı kirliliğin tarım topraklarına, sulama sularına ve tarımsal ürünlere ulaşmasını önlemek amacıyla özel bir izleme ve denetim sistemi oluşturulması talep edildi.
Deniz ve kıyı ekosistemleri korunsun
Plastik atıkların denizlere ve kıyılara ulaşmasını önlemek amacıyla limanlar, sanayi tesisleri, atık tesisleri ve dere ağızlarında sürekli denetim yapılması istendi.
Atık ithalat politikası yeniden düzenlensin
Türkiye’nin başka ülkelerin plastik atıklarını kabul eden bir ülke olmaktan çıkarılması gerektiği belirtilirken, atıkların kaynağında azaltılması ve geri dönüştürülmesi ilkesinin esas alınması çağrısı yapıldı.
Bağımsız bilimsel izleme mekanizması oluşturulsun
Üniversiteler, meslek odaları, bilim insanları, yerel yönetimler ve çevre örgütlerinin katılımıyla Doğu Akdeniz Plastik Kirliliği İzleme Kurulu oluşturulması önerildi.
“DOĞU AKDENİZ’İN GELECEĞİ PLASTİK ATIK İTHALATINA FEDA EDİLEMEZ”
Ortak açıklamada Doğu Akdeniz’in yalnızca bugünün değil, gelecek kuşakların da ortak yaşam alanı olduğu vurgulandı.
Bölgenin denizleri, kıyıları, tarım alanları, yer altı ve yer üstü su kaynakları, ormanları, sulak alanları ve canlı çeşitliliğinin korunması gerektiği belirtilen açıklamada, ekonomik kazanç gerekçesiyle başka ülkelerin plastik atıklarının Türkiye’ye taşınmasının ve bunun oluşturduğu çevresel yükün bölge halkına bırakılmasının kabul edilemeyeceği ifade edildi.
Açıklamada, atığın kaynağında azaltılması ve plastik üretiminin düşürülmesi yerine atıkların başka ülkelere gönderilmesinin çözüm olmadığı belirtilerek, “Türkiye başka ülkelerin plastik atık çöplüğü olmamalıdır” mesajı verildi.
TALEPLER NET: “PLASTİK ATIK İTHALATI YASAKLANSIN”
Çevre ve sivil toplum örgütleri, ortak çağrılarında taleplerini şu başlıklarla sıraladı:
– Plastik atık ithalatı yasaklansın.
– Doğu Akdeniz plastik atık deposu olmaktan çıkarılsın.
– Mikroplastik ve nanoplastik kirliliği düzenli olarak izlensin.
– Denizler, kıyılar, sular, topraklar ve tarım alanları korunsun.
– Plastik atık tesisleri etkin ve bağımsız biçimde denetlensin.
– İthal edilen plastik atıkların miktarı ve kaynağı kamuoyuna açıklansın.
– Plastik kirliliğine karşı bölgesel ve bütüncül bir eylem planı hazırlansın.
Ortak açıklamanın sonunda, sivil toplum kuruluşlarının doğanın, denizlerin, toprağın, suyun ve halk sağlığının korunması amacıyla çağrıyı ortaklaştırdığı belirtilerek, yetkili kurumlara “artık söz değil, somut ve bağlayıcı adımlar atılması” çağrısı yapıldı.
“DENİZİMİZİ, TOPRAĞIMIZI, SUYUMUZU VE GELECEĞİMİZİ KORUYALIM”
Açıklama, “Doğu Akdeniz plastik atık çöplüğü değildir! Plastik atık ithalatı yasaklansın! Denizimizi, toprağımızı, suyumuzu ve geleceğimizi koruyalım!” çağrısıyla sonlandırıldı.
Ortak açıklamaya imza atan kuruluşlar
Ortak çağrıya şu kuruluşlar imza attı:
Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri (DAÇE), Mersin Çevre Platformu, Mersin Çevre ve Doğa Derneği, Erzin Çevre Koruma Derneği, Erzin Gönüllüleri Derneği, İskenderun Çevre Koruma Derneği, Antakya Çevre Koruma Derneği, Adana Çevre ve Tüketiciyi Koruma Derneği (ÇETKO), Anamur Çevre Platformu, Mersin Tabip Odası, Türkiye Çevre Platformu, Batman Çevre Gönüllüleri Derneği, İç Anadolu Çevre Platformu, Niğde Çevre Eğitim Kültür Derneği, Batman Çevre Platformu, Meşe Derneği, Ata Tohum Takas Derneği, Sinop Nükleer Karşıtı Platform (Sinop NKP), Sinop Nükleer Karşıtı Platform Derneği (SNKPDER), Sinop Kent Hakları Derneği (KENTSAV), Çine Yaşam Platformu, Van ÇEVDER, Malatya Çevre Platformu, Söke Çevre Platformu (SÖKEÇEP), EGEÇEP-Ege Çevre ve Kültür Platformu, Bergama Çevre Platformu, Kocaeli Çevre Savunması, Yeşil Sol Parti Mersin İl Örgütü Ekoloji Meclisi, Munzur Çevre Derneği, Eskişehir Çevre Derneği, Mersin Birleşik Devrimci Parti İl Örgütü, Türkiye Komünist Partisi Mersin İl Örgütü, Taşeli Platformu, Güllük Körfezi Dayanışması, Issos Mahalle Meclisi Derneği, Samandağ Ekoloji Platformu, Yaşam ve Dayanışma Yolcuları, Silifke Çevre Platformu, Munzur Koruma Kurulu (DEDEF), Latmos Platformu, TİP Mersin İl Örgütü, Aydıncık Kent Gelişimi Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği (AGİKDER), Eber Gölü Yaşasın Platformu, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Mezitli Şubesi, Sol Parti Mersin İl Örgütü, Bolkarlar Doğasını Koruma Kurulu, Tarsus Çevre Gönüllüleri, Marmara Ereğlisi Çevre Gönüllüleri, Marmaris Müzik Emekçileri Dayanışma Derneği, Ordu Çevre Derneği (ORÇEV), Gökçeyazı Türkmendağı Çevre Koruma ve Dayanışma Derneği, Muğla Su İnisiyatifi, Muğla Çevre Platformu (MUÇEP), Batı Antalya Çevre ve Kültür Platformu, İzmit Yerel Gündem 22 Kooperatifi, İklim Adaleti Koalisyonu, Ekoloji Birliği, Mezopotamya Çevre Ekoloji Platformu, Zilan Ekoloji Platformu, Tekirdağ Kent Konseyi, Toplumsal Özgürlük Partisi Mersin İl Örgütü, Yeşil Sol Parti Genel Merkezi Ekoloji Meclisi, Uluslararası Çevre Gazetecileri Derneği, Aydın Çevre Koruma ve Kültür Derneği (AYÇED), Balıkesir Çevre Platformu (BALÇEP), Mersin Hız Meclisi, Tüm Emekliler Dayanışma Derneği, Devrimci İşçi Sendikası (DİSK) Mersin Şubesi, 2017 Tüm Emeklilerin Sendikası Mersin Şubesi, Çaycuma Çevre Gönüllüleri Platformu, Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği Mersin Şubesi, Yeryüzü Derneği, Devrimci Emekliler Sendikası (Dev-Emekli-Sen) Mersin Şubesi, Yeni Parti Mersin İl Başkanlığı, İHD Mersin Şubesi, Validebağ Gönüllüleri Derneği, Ayvalık Tabiat Platformu, Emirdağ Yaylaları Doğa Platformu, Mersin Çocuk Hakları Derneği, 2021 Tüm Emeklilerin Sendikası Mersin Şubesi, Emek Partisi Mersin İl Örgütü ve Salda Gölü Koruma Derneği.
Haber: Ümit AŞKAR
